Serikali yawapa vijana kipaumbele maendeleo

Serikali imeainisha mfululizo wa maboresho ya kisera na programu za kuwawezesha kiuchumi vijana, kwa lengo la kuwaweka katika nafasi ya msingi katika maendeleo ya taifa, huku Umoja wa Ulaya (EU) ukisisitiza upya dhamira yake ya kuunga mkono ubunifu, ujasiriamali wa vijana na upatikanaji wa masoko ya kimataifa.

Akizungumza wakati wa kikao shirikishi na wawakilishi wa vijana katika Wiki ya Ubunifu 2026, Waziri wa Maendeleo ya Vijana, Joel Nanauka, alisema Serikali imejipanga kuhakikisha vijana wanashiriki kikamilifu katika kuunda ajenda ya maendeleo ya Tanzania na utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Alisema Serikali inatambua umuhimu wa kuwasikiliza moja kwa moja vijana wakati wa kuandaa sera na programu zinazogusa mustakabali wao.

Alitaja takwimu za idadi ya watu zilizokusanywa wakati wa mashauriano ya Dira ya Taifa, zikionyesha kuwa vijana wenye umri wa miaka 15 hadi 35 walikuwa asilimia 81 ya walioshiriki katika mchakato huo.

Alisema takwimu hizo zinaonesha umuhimu wa kuhakikisha kuwa mitazamo, matarajio na mawazo ya vijana yanaakisiwa katika mipango ya maendeleo ya muda mrefu ya nchi.

Mojawapo ya maeneo makuu yaliyojadiliwa ilikuwa uchumi wa ubunifu na uvumbuzi, ambapo vijana walihoji kuhusu hatua zinazochukuliwa na Serikali kuweka mazingira wezeshi kwa wabunifu na wajasiriamali ili kubadilisha mawazo yao kuwa biashara endelevu.

Bw Nanauka alisema Serikali inatekeleza Sera ya Taifa ya Maendeleo ya Vijana ya mwaka 2024 iliyoboreshwa, ambayo, pamoja na mambo mengine, inalenga kuimarisha ushiriki na uwakilishi wa vijana katika utawala na utoaji wa maamuzi ya kitaifa.

Chini ya sera hiyo, Wizara imeanzisha majukwaa ya vijana yanayojulikana kama Vijana Platforms, kuanzia ngazi za chini hadi taifa, kwa ajili ya kuweka utaratibu rasmi wa kukusanya maoni ya vijana na kuyajumuisha katika michakato ya kufanya maamuzi.

Alisema pia hatua zinaendelea za kuanzisha Baraza rasmi la Taifa la Vijana, huku Serikali ikikusanya maoni kutoka makundi mbalimbali ya vijana ikiwa ni sehemu ya jitihada za kuboresha mfumo wa kisheria na kuandaa sheria itakayowasilishwa Bungeni kwa ajili ya kupitishwa.

Akizungumzia uwezeshaji wa kiuchumi, Nanauka alisema Serikali imechukua hatua mbalimbali za kupunguza vikwazo vinavyowakabili wajasiriamali vijana na kuwawezesha kuanzisha na kukuza biashara zao.

Alisema miongoni mwa hatua hizo ni msamaha wa kodi ya mapato kwa biashara mpya zinazoanzishwa na vijana katika mwaka wao wa kwanza wa uendeshaji, hatua inayolenga kuzipa fursa biashara changa kukua.

Waziri huyo pia alitaja mikopo yenye masharti nafuu na isiyokuwa na riba inayotolewa kwa biashara zinazoendeshwa na vijana, chini ya ahadi ya Sh bilioni 200 iliyotolewa na Rais Dk Samia Suluhu Hassan.

Alisema Serikali inaelekeza zaidi msaada katika maeneo yenye uwezo mkubwa wa kukua, ikiwamo uchumi wa ubunifu, uvumbuzi wa kidijitali na viwanda vinavyoongeza thamani ya bidhaa.

Washirika wa maendeleo, wakiwamo Umoja wa Ulaya, Shirika la Umoja wa Mataifa la Maendeleo (UNDP) na Enabel, pia wameongeza juhudi za kuboresha upatikanaji wa fedha kwa wajasiriamali vijana.

Katika hafla hiyo, washirika hao walizindua Mfuko wa Ruzuku kwa Miradi ya Vijana (Youth Impact Grant Fund) kupitia Financial Sector Deepening Tanzania (FSDT), ambao unatoa fursa ya ziada ya kuwawezesha kifedha vijana wanaoanzisha na kukuza biashara.

Kwa upande wake, Marc Stalmans, Mkuu wa Ushirikiano katika Ujumbe wa Umoja wa Ulaya nchini Tanzania na Jumuiya ya Afrika Mashariki, alisema EU imeanza tena na kuimarisha ushirikiano wake wa kiuchumi na Tanzania, ikitoa kipaumbele kwa vijana, ubunifu na ujasiriamali.

Alisema ushirikiano huo unaingia katika awamu mpya inayolenga kuongeza fursa kwa vijana na kusaidia ukuaji wa biashara ndogo, za kati na ndogo sana (MSMEs).

Bw Stalmans alitangaza mpango maalumu wa kutoa mtaji wa awali kwa MSMEs, ukiwa na lengo la kuwasaidia wajasiriamali na wabunifu vijana kubadilisha mawazo ya awali kuwa biashara zinazoweza kuanzishwa, kukua na kupanuka.

“Ukitaka kuiendeleza nchi kiviwanda na kutoa mustakabali kwa kizazi cha vijana, unapaswa kuangalia ubunifu, ujuzi, elimu na mafunzo ya ufundi stadi (TVET) na mambo mengine yote,” alisema.

Alisisitiza kuwa uwekezaji katika ubunifu, elimu na mafunzo ya ufundi stadi, ukuzaji wa ujuzi na ujasiriamali ni muhimu kwa Tanzania kufikia maendeleo ya viwanda na mabadiliko ya kiuchumi ya muda mrefu.

Bw Stalmans pia alieleza fursa zilizopo kwa wazalishaji wa Tanzania kuingia katika soko la Ulaya, akisema EU ina uwezo mkubwa wa kuwa soko la bidhaa zinazozalishwa nchini, hasa kwa viwanda vya ndani, biashara za kilimo na MSMEs zinazotafuta masoko nje ya Afrika.

Alitaja bidhaa za kilimo za Tanzania, zikiwamo mchele kutoka Mbeya na korosho kutoka Mtwara, kuwa miongoni mwa bidhaa zenye uwezo mkubwa wa kushindana katika soko la Ulaya.

“Tunatoa bei nzuri zaidi kuliko washindani wetu, na tuna soko kubwa linalopenda bidhaa zinazozalishwa Tanzania,” alisema.