Macron ajaribu kujenga upya ushawishi wa Ufaransa Afrika

UFARANSA: Licha ya juhudi mpya za kidiplomasia za Ufaransa, wachambuzi wanaonya kuwa kurejesha ushawishi wake barani Afrika kutahitaji zaidi ya kutangaza uwekezaji au kufanya ziara za viongozi wa ngazi za juu.

Rais wa Ufaransa, Emmanuel Macron, anajiandaa kufanya ziara kubwa ya kidiplomasia katika nchi za Afrika Magharibi baadaye mwaka huu, hatua inayotazamwa kama juhudi kubwa zaidi za Ufaransa kurejesha ushawishi wake katika bara hilo ambako nafasi yake kisiasa, kijeshi na kiuchumi imepungua kwa kiasi kikubwa katika miaka ya hivi karibuni.

Macron anatarajiwa kutembelea Nigeria, Côte d’Ivoire na Senegal, huku ziara hiyo ikiwa na lengo la kuimarisha biashara, uwekezaji, ushirikiano wa teknolojia na usalama wa kikanda, pamoja na kujenga upya uhusiano wa Ufaransa na Afrika katika kipindi ambacho mataifa makubwa duniani yanazidi kushindania ushawishi barani humo.

Ziara hiyo inakuja wakati ambapo Afrika inapitia mabadiliko makubwa ya kisiasa na kijiografia tangu kumalizika kwa Vita Baridi. Nchi nyingi za Afrika zimeanza kupanua ushirikiano wake wa kimataifa na kupunguza utegemezi kwa washirika wa jadi wa Magharibi, huku zikikaribisha ushirikiano na mataifa kama Urusi, China, Uturuki, Umoja wa Falme za Kiarabu na India.

Kwa miongo kadhaa, Ufaransa ilikuwa na nafasi ya kipekee katika mataifa yake mengi ya zamani yaliyokuwa makoloni yake barani Afrika, ikiwa na uhusiano wa karibu wa kisiasa, kiuchumi na kijeshi kupitia mikataba ya ulinzi, misaada ya maendeleo na uwekezaji wa kibiashara.

Ushawishi huo uliiwezesha Paris kuwa na nafasi kubwa katika masuala ya kikanda, ikiwa ni pamoja na kusaidia operesheni za kukabiliana na ugaidi na kukuza ushirikiano wa kiuchumi.

Hata hivyo, nafasi hiyo imeanza kukumbwa na changamoto kubwa.

Mapinduzi ya kijeshi yaliyotokea katika nchi za Mali, Burkina Faso na Niger yalibadilisha kwa kiasi kikubwa mazingira ya kisiasa katika eneo la Sahel. Serikali za kijeshi zilizochukua madaraka zilivunja mikataba ya ulinzi na Ufaransa, zikaondoa wanajeshi wa Ufaransa na kuishutumu Paris kwa kushindwa kudhibiti ongezeko la vurugu za makundi yenye silaha licha ya uwepo wa muda mrefu wa kijeshi.

Kuondoka kwa wanajeshi wa Ufaransa katika nchi hizo kulikuwa hatua kubwa katika sera ya Paris barani Afrika na kulionyesha kuongezeka kwa upinzani wa wananchi dhidi ya uwepo wa Ufaransa katika eneo hilo.

Maandamano ya kutaka wanajeshi wa Ufaransa waondoke yaliongezeka, huku wananchi wakitaka uhuru zaidi wa kisiasa na sera huru za kigeni.

Wakati huo huo, mataifa mengine yenye nguvu duniani yameongeza ushirikiano wake na Afrika.

Urusi imeimarisha uhusiano wake wa kidiplomasia na kiusalama na baadhi ya serikali za Afrika, huku ikipanua ushirikiano katika sekta za madini, nishati, ulinzi na biashara kupitia mikutano yake ya Urusi na Afrika.

China nayo imeendelea kuongeza uwepo wake kiuchumi kwa kufadhili miradi mikubwa ya miundombinu kama reli, bandari, barabara, maeneo ya viwanda na miradi ya nishati. Beijing kwa sasa ni miongoni mwa washirika wakubwa wa biashara wa Afrika na wafadhili muhimu wa maendeleo.

Aidha, Uturuki na mataifa kadhaa ya Ghuba yameongeza uwekezaji katika sekta za usafiri wa anga, ujenzi, kilimo, nishati jadidifu, afya na teknolojia, hali inayobadilisha kwa kiasi kikubwa mahusiano ya Afrika na mataifa ya nje.

Mazingira hayo yameifanya Afrika kuwa moja ya maeneo yenye umuhimu mkubwa kimkakati duniani kutokana na ongezeko la idadi ya watu, masoko yanayokua na rasilimali kubwa za madini muhimu kwa mabadiliko ya nishati na teknolojia ya kisasa.

Kutambua hali hiyo, Macron amejaribu kubadili namna Ufaransa inavyoshirikiana na Afrika.

Badala ya kusisitiza zaidi uwepo wa kijeshi, Paris sasa inajieleza kama mshirika anayelenga maendeleo ya kiuchumi, ubunifu na ushirikiano wenye manufaa kwa pande zote.

Maafisa wa Ufaransa wametaja nishati safi, teknolojia ya kidijitali, akili bandia (AI), kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, kilimo na uchumi wa bahari kuwa maeneo muhimu ya ushirikiano wa baadaye na Afrika.

Mabadiliko hayo yanaonyesha pia kutambua ndani ya Ufaransa kuwa uhusiano wake wa kihistoria na Afrika lazima ubadilike ili kuendelea kuwa mshirika muhimu katika mazingira mapya ya ushindani wa kimataifa.

Nigeria inatarajiwa kuwa sehemu muhimu ya ziara ya Macron.

Ikiwa nchi yenye idadi kubwa zaidi ya watu Afrika na moja ya uchumi mkubwa barani humo, Nigeria ni mshirika muhimu kwa Ufaransa katika masuala ya biashara, nishati, teknolojia na usalama wa kikanda.

Mazungumzo yanatarajiwa kuangazia kupanua biashara, kusaidia ubunifu na kuimarisha ushirikiano katika kukabiliana na changamoto za usalama Afrika Magharibi.

Nchini Senegal, ziara hiyo inafanyika baada ya mabadiliko katika uhusiano wa kijeshi kati ya nchi hizo, ikiwemo uhamishaji wa taratibu wa vituo vilivyokuwa vikitumiwa na wanajeshi wa Ufaransa.

Mazungumzo yanatarajiwa kuelekezwa zaidi kwenye uwekezaji binafsi, elimu, ubunifu na ukuaji endelevu wa uchumi kuliko masuala ya jadi ya usalama.

Nchini Côte d’Ivoire, ambako Ufaransa imekuwa na uhusiano mkubwa wa kibiashara kwa miongo kadhaa, viongozi wanatarajiwa kujadili fursa mpya za uwekezaji, maendeleo ya viwanda na miradi ya miundombinu.

Hata hivyo, wachambuzi wanaonya kuwa kurejesha ushawishi wa Ufaransa kutahitaji zaidi ya kutangaza uwekezaji au kufanya ziara za viongozi.

Nchi nyingi za Afrika sasa zinafuata sera za kigeni zinazolenga maslahi yao ya kitaifa badala ya kutegemea uhusiano wa kihistoria pekee.

Mataifa mengi yanaendelea kushirikiana na washirika mbalimbali kwa wakati mmoja, yakitafuta uwekezaji, teknolojia na msaada wa kiusalama kutoka kwa nchi zinazokidhi mahitaji yao ya maendeleo.

Wachambuzi wa masuala ya siasa pia wanasema kizazi kipya cha Waafrika kinataka uhusiano unaojengwa kwa misingi ya usawa, uwazi na kuheshimiana, badala ya mifumo inayokumbusha enzi za ukoloni na baada ya ukoloni.

Kwa Ufaransa, ziara ya Macron ni zaidi ya safari ya kidiplomasia; ni mtihani wa kama Paris inaweza kujipanga upya katika Afrika inayobadilika haraka, ambako ushawishi unapatikana kupitia ushirikiano wa kiuchumi, ubunifu na kuheshimu mamlaka ya mataifa badala ya historia pekee.

Kadri ushindani wa kimataifa kuhusu masoko ya Afrika, rasilimali na ushirikiano wa kimkakati unavyozidi kuongezeka, matokeo ya ziara hiyo yanaweza kuamua nafasi ya Ufaransa barani humo kwa miaka ijayo na kutoa ishara ya namna mataifa makubwa yatakavyoshirikiana na Afrika yenye kujiamini na yenye ushawishi unaoongezeka.