Mkakati mpya wa Macron Afrika wajaribu ushawishi uliopotea wa Ufaransa

UFARANSA: RAIS wa Ufaransa, Emmanuel Macron, anakabiliwa na changamoto kubwa ya kidiplomasia wakati nchi hiyo ikijaribu kujenga upya uhusiano wake na Afrika baada ya miaka kadhaa ya kupungua kwa ushawishi, kuongezeka kwa hisia za kupinga Ufaransa na ushindani kutoka kwa mataifa makubwa yanayotaka kuongeza uwepo wao barani humo.

Mkakati mpya wa Macron kuhusu Afrika unakuja wakati mfumo wa jadi wa nguvu katika bara hilo ukipitia mabadiliko makubwa. Nchi za Afrika zinazidi kupanua ushirikiano wake zaidi ya mataifa yaliyokuwa washirika wa jadi, hali inayozalisha mazingira mapya ya ushindani wa kidiplomasia unaohusisha Urusi, China, Marekani, India, Uturuki na mataifa ya Ghuba.

Mabadiliko hayo yamelazimisha Paris kutafakari upya namna inavyoshirikiana na Afrika, ikihama kutoka kwenye uhusiano uliokuwa ukisisitiza zaidi uwepo wa kijeshi kuelekea mkakati unaolenga uwekezaji, biashara, teknolojia na ushirikiano wa kiuchumi.

Kwa sehemu kubwa ya kipindi cha baada ya uhuru wa nchi nyingi za Afrika, Ufaransa ilikuwa na ushawishi mkubwa katika bara hilo, hasa Afrika Magharibi na Kati, kupitia uhusiano wa karibu wa kisiasa, mikataba ya ulinzi na mahusiano ya kibiashara.

Hata hivyo, ushawishi huo umepungua kwa kiasi kikubwa katika miaka ya hivi karibuni.

Mabadiliko ya kisiasa katika eneo la Sahel yalikuwa hatua muhimu iliyotikisa uhusiano wa Ufaransa na Afrika. Serikali za Mali, Burkina Faso na Niger zilikatisha ushirikiano wa kijeshi na Paris na kusukuma kuondolewa kwa wanajeshi wa Ufaransa, zikidai kuwa Ufaransa imeshindwa kutoa suluhisho la kudumu kwa changamoto za usalama katika eneo hilo.

Matukio hayo yalikuwa miongoni mwa changamoto kubwa zaidi kwa sera ya kigeni ya Ufaransa barani Afrika na yakaongeza mjadala kuhusu nafasi ya baadaye ya Ufaransa katika bara hilo.

Kupungua kwa ushawishi wa Ufaransa kumetokea wakati Afrika yenyewe ikizidi kuwa na umuhimu mkubwa katika masuala ya kimataifa.

Bara hilo limekuwa eneo muhimu kutokana na kuwa na rasilimali nyingi za asili, ikiwemo madini muhimu yanayotumika katika teknolojia za nishati jadidifu, magari ya umeme na viwanda vya kisasa.

Aidha, idadi kubwa ya vijana, ongezeko la masoko ya walaji na uwezo mkubwa wa ukuaji wa uchumi vimevutia wawekezaji na serikali mbalimbali duniani zinazotafuta ushirikiano wa muda mrefu.

Kutokana na hali hiyo, nchi za Afrika zimeanza kupata nafasi kubwa zaidi katika majadiliano ya kimataifa.

Badala ya kutegemea washirika wa jadi pekee, serikali nyingi za Afrika sasa zinafuata mfumo wa kushirikiana na mataifa mbalimbali kulingana na mahitaji yao ya kiuchumi, kiusalama na maendeleo.

Mazingira hayo yamefungua nafasi kwa mataifa mapya yenye nguvu kuongeza ushirikiano wao na Afrika.

Urusi imeongeza ushirikiano wake wa kidiplomasia na nchi za Afrika kupitia mikutano ya Urusi na Afrika, ikihamasisha ushirikiano katika sekta za usalama, nishati, madini na biashara.

Moscow imejijenga kama mshirika mbadala kwa nchi zinazotaka kupanua uhusiano wao wa kimataifa, hasa katika masuala ya usalama.

China nayo imeendelea kuwa miongoni mwa washirika wakubwa wa kiuchumi wa Afrika, ikiwa na ushiriki mkubwa katika maendeleo ya miundombinu, biashara na miradi ya viwanda.

Makampuni ya China yamesaidia uwekezaji mkubwa katika mitandao ya usafiri, miradi ya nishati, mawasiliano na uzalishaji viwandani katika nchi mbalimbali za Afrika.

Kuongezeka kwa nafasi ya Urusi na China kumeongeza shinikizo kwa Ufaransa na mataifa mengine ya Magharibi kutoa ushirikiano wenye manufaa zaidi kwa Afrika.

Ufaransa Yahamisha Mkazo Kwenye Ushirikiano wa Kiuchumi

Kutokana na mabadiliko hayo, serikali ya Macron imejaribu kubadili namna Ufaransa inavyoshirikiana na Afrika.

Paris imeanza kusisitiza zaidi ushirikiano katika maeneo kama nishati jadidifu, teknolojia ya kidijitali, akili bandia (AI), kilimo na uwekezaji wa sekta binafsi.

Maafisa wa Ufaransa wanasema uhusiano wa baadaye unapaswa kujengwa katika msingi wa ushirikiano wa usawa badala ya ushawishi wa kihistoria unaohusishwa na kipindi cha ukoloni.

Hata hivyo, wachambuzi wanasema kurejesha imani ya Afrika kutahitaji zaidi ya kauli za kidiplomasia.

Serikali nyingi za Afrika zinataka ushirikiano unaoleta manufaa halisi kwa wananchi, ikiwemo ajira, maendeleo ya viwanda, uhamishaji wa teknolojia na kuimarisha uchumi wa ndani.

Afrika Magharibi Yakuwa Uwanja Muhimu wa Ushindani

Afrika Magharibi imeendelea kuwa eneo muhimu katika juhudi za Ufaransa kurejesha nafasi yake.

Nchi kama Senegal, Côte d’Ivoire na Nigeria ni washirika muhimu kutokana na ukubwa wa uchumi wao, ushawishi wa kisiasa na nafasi yao katika maendeleo ya kikanda.

Senegal imekuwa ikibadili baadhi ya vipengele vya uhusiano wake wa kiusalama na Ufaransa huku ikiendelea kudumisha ushirikiano wa kiuchumi.

Côte d’Ivoire bado ina uhusiano mkubwa wa kibiashara na Ufaransa na inaendelea kuwa mmoja wa washirika muhimu zaidi wa Paris kiuchumi katika eneo hilo.

Nigeria, ikiwa nchi yenye idadi kubwa zaidi ya watu Afrika na mojawapo ya uchumi mkubwa zaidi barani humo, inawakilisha fursa kubwa kwa Ufaransa kupanua ushawishi wake zaidi ya uhusiano wa jadi na nchi zinazozungumza Kifaransa.

Wachambuzi wanasema changamoto ya Macron haiishii katika ushindani dhidi ya Urusi na China pekee.

Changamoto kubwa zaidi ni namna Ufaransa itakavyoweza kuendana na Afrika ambayo sasa inajiamini zaidi, ina uhuru mkubwa wa kufanya maamuzi na iko tayari kuchagua washirika kulingana na maslahi ya kitaifa badala ya uhusiano wa kihistoria.

Serikali za Afrika sasa zinatafuta mahusiano yanayojengwa katika misingi ya kuheshimiana, thamani ya kiuchumi na malengo ya pamoja ya maendeleo.

Enzi ambazo uhusiano wa kihistoria pekee ulikuwa unatosha kuhakikisha ushawishi zinaelekea kumalizika, na nafasi yake inachukuliwa na mazingira mapya ya kidiplomasia ambapo ushirikiano lazima ujengwe na kuthibitishwa.

Kwa Ufaransa, mafanikio au kushindwa kwa mkakati wake mpya wa Afrika yanaweza kuamua kama Paris itaendelea kuwa mchezaji muhimu barani humo au itaendelea kupoteza nafasi katika mazingira ya ushindani mkubwa wa kimataifa.