Wadau kujadili uwekezaji ardhi

DAR ES SALAAM: Sekta ya majengo na ardhi nchini Tanzania inatarajiwa kupata jukwaa jipya la biashara, uwekezaji na majadiliano ya sera kupitia Tanzania Real Estate Expo and Forum (TAREX), litakalowakutanisha waendelezaji wa miradi, wawekezaji, taasisi za fedha, wataalamu, Serikali na wanunuzi.

TAREX ya kwanza itafanyika Novemba 20–22, 2026 katika ukumbi wa Superdome, Masaki, Dar es Salaam, ikiwa na maonesho ya siku tatu pamoja na kongamano la siku mbili litakalofanyika Novemba 20 na 21.

Wadau wa sekta ya majengo na ardhi kutoka Tanzania Bara, Zanzibar na Kenya wanatarajiwa kushiriki, huku wataalamu na wazungumzaji kutoka Tanzania na nchi nyingine za Afrika Mashariki, ikiwemo Kenya na Uganda, wakitarajiwa kujadili masuala yanayoathiri ukuaji wa sekta hiyo.

Mjadala huo utajikita katika maeneo muhimu kama upatikanaji wa fedha, uendelezaji wa miradi, ardhi, ujenzi, kanuni na taratibu, kodi, teknolojia, bei na fursa za uwekezaji.

Mkurugenzi wa TAREX, Murtaza Ebrahim, alisema jukwaa hilo limeanzishwa ili kuleta pamoja wadau ambao mara nyingi hufanya kazi katika sehemu tofauti za mnyororo wa sekta ya majengo na ardhi.

“TAREX inalenga kuwakutanisha pamoja wadau wa sekta ya majengo na ardhi. Tunataka waendelezaji, wawekezaji, taasisi za fedha, wataalamu na wadau wengine wawe na jukwaa la kukutana, kuonesha wanachofanya, kujadili changamoto zinazoikabili sekta na, muhimu zaidi, kubaini fursa zilizopo,” alisema Ebrahim.

Alisema ushiriki wa waendelezaji kutoka Tanzania Bara, Zanzibar na Kenya utaipa TAREX sura ya kikanda na kuwapa wawekezaji na wanunuzi nafasi ya kuona na kulinganisha miradi mbalimbali katika eneo moja.

“Tuna waendelezaji kutoka Kenya, Zanzibar na Tanzania Bara. Hii ina maana kwamba mtu anayevutiwa na uwekezaji katika sekta hii ataweza kufika eneo moja, kuona miradi mbalimbali na kuelewa fursa zilizopo za uwekezaji,” alisema.

Fursa za uwekezaji na upatikanaji wa fedha
TAREX inafanyika wakati Tanzania ikiendelea kukabiliwa na mahitaji makubwa ya nyumba na majengo kutokana na ukuaji wa miji na ongezeko la watu.

Kwa mujibu wa Ebrahim, Dar es Salaam inakabiliwa na upungufu unaokadiriwa kufikia nyumba milioni tatu katika maeneo yanayozunguka Wilaya ya Biashara ya Kati (CBD), huku kukiwa na fursa ambazo bado hazijatumika kikamilifu katika maeneo kama maghala ya viwandani na Maeneo Maalumu ya Kiuchumi (SEZs).

Upatikanaji wa fedha unatarajiwa kuwa miongoni mwa masuala muhimu yatakayojadiliwa. Benki za biashara zitapata nafasi ya kukutana na waendelezaji na wanunuzi, huku mfumo wa kidijitali wa pre-vetting ukitarajiwa kusaidia kufanya tathmini ya wanunuzi wanaotafuta fedha.

Kwa mujibu wa waandaaji, moja ya mapendekezo yanayolenga kurahisisha upatikanaji wa fedha ni kutumia mali inayokusudiwa kununuliwa kama dhamana ya mkopo, badala ya kumtaka mnunuzi kuwa na mali nyingine tofauti ya kuweka dhamana.

Hatua hiyo inaweza kusaidia kuongeza fursa za umiliki wa mali kwa watu wenye kipato cha kawaida au cha kati ambao wana uwezo wa kurejesha mikopo lakini hawana mali nyingine kubwa ya kuweka dhamana.

TAREX pia inalenga kujadili changamoto za bei za mali, hasa malalamiko kuhusu gharama kubwa za nyumba na majengo katika maeneo ya mijini.
Deo Masawe, anayewakilisha Tanzania Private Sector Foundation (TPSF), alisema suluhisho la changamoto hiyo linapaswa kuzingatia uwazi wa soko na upatikanaji wa taarifa sahihi badala ya kuweka ukomo wa juu wa bei.

“Katika soko huria, huwezi kuweka tu ukomo wa juu wa bei,” alisema Masawe.
Alisema taarifa sahihi za soko zinaweza kuwawezesha wanunuzi na wauzaji kufanya maamuzi na majadiliano kwa kuzingatia eneo, ubora wa mali, mahitaji na hali ya soko.
Migogoro ya ardhi na udanganyifu katika biashara ya mali pia itakuwa sehemu ya mjadala.
Waandaaji wamesema waendelezaji watakaoshiriki katika maonesho watafanyiwa uhakiki kabla ya kuruhusiwa kuonesha miradi yao, hatua inayolenga kuongeza uaminifu na usalama kwa wanunuzi.

Masawe alisema baadhi ya migogoro ya ardhi inasababishwa na wauzaji wasio waaminifu, huku mingine ikitokana na wanunuzi kushindwa kufanya uchunguzi wa kutosha kabla ya kufanya manunuzi.
Wawakilishi wa Wizara ya Ardhi na Tanganyika Law Society (TLS) wanatarajiwa kutoa elimu kuhusu utafutaji wa taarifa za hati, uthibitishaji wa umiliki na taratibu nyingine za kisheria zinazopaswa kufuatwa kabla ya mnunuzi kufanya malipo.
Mbali na maonesho, TPSF inapanga kutumia TAREX kama jukwaa la kuibua na kufuatilia changamoto za kisera na kiudhibiti zinazoathiri sekta.
Masuala yatakayojadiliwa katika kongamano yanatarajiwa kukusanywa katika hati ya mapendekezo ya sera na kuwasilishwa kwa viongozi wa Serikali kwa ajili ya kuzingatiwa.
Mapendekezo hayo yanaweza kugusa maeneo kama udhibiti wa sekta, kodi, usimamizi wa ardhi, upatikanaji wa fedha na mazingira ya uwekezaji.

Profesa Kitila Mkumbo amealikwa kuwa mgeni rasmi na kufunga tukio hilo, huku waandaaji wakiwasilisha ombi kwa Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, Albert Chalamila, ili afungue rasmi TAREX.
Ebrahim pia ametoa wito kwa kampuni, taasisi na wataalamu wanaofanya kazi katika sekta ya majengo na ardhi kushiriki katika maonesho na kongamano hilo.

“Tunawaita wote wanaofanya kazi katika sekta hii kuwa sehemu ya TAREX. Iwe wewe ni mwendelezaji wa miradi, mwekezaji, mtaalamu, taasisi au mtu anayetafuta fursa ya uwekezaji, hili ni jukwaa ambalo litakuunganisha na watu na taasisi zinazounda na kuendeleza sekta hii,” alisema.
Kongamano la viongozi litakuwa na uwezo wa washiriki 450, wakati maonesho yatakuwa wazi kwa umma.

Waandaaji wanalenga kuifanya TAREX kuwa jukwaa endelevu la kila mwaka litakalounganisha biashara, uwekezaji, fedha, maarifa, teknolojia na ubunifu katika sekta ya majengo na ardhi, huku likitoa nafasi kwa wadau wa Tanzania na Afrika Mashariki kujenga ushirikiano na kutafuta fursa mpya za ukuaji.
Mwisho.