Kafulila azungumzia uchumi mataifa ya nje
MKURUGENZI Mtendaji wa Kituo cha Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPP Centre), David Kafulila, amesema mfumo wa ubia kati ya sekta ya umma na binafsi (PPP) ni moja ya nyenzo muhimu zinazotumiwa na mataifa mengi duniani kuongeza ufanisi wa taasisi za umma, jambo ambalo limekuwa kichocheo kikubwa cha ukuaji wa uchumi.
Kafulila ameyasema hayo leo Juni 3,2026 wakati wa Muhadhara wa Umma ulioandaliwa na Chuo Kikuu cha Dodoma (UDOM), ambapo amesema duniani zipo sababu kuu tatu zinazochochea matumizi ya mfumo wa PPP.
Ametaja sababu hizo kuwa ni kuvutia mitaji ya sekta binafsi katika utekelezaji wa miradi ya umma, kuongeza ufanisi wa taasisi na kukuza ubunifu.
Amesema uzoefu wa kimataifa unaonesha kuwa mafanikio ya kiuchumi ya mataifa mengi hayategemei rasilimali za asili pekee bali zaidi ufanisi wa taasisi zake na uwezo wa kutumia rasilimali hizo kwa tija.
“Katika baadhi ya nchi zilizoendelea, takribani asilimia 25 ya utajiri wa taifa unatokana na ufanisi wa taasisi huku rasilimali za asili zikichangia takribani asilimia tano pekee,” alisema Kafulila.
Aidha amefafanua kuwa mafanikio hayo hayamaanishi kuwa mataifa hayo hayana rasilimali za asili, bali yamewekeza katika kujenga mifumo imara inayowezesha rasilimali hizo kuchangia maendeleo kwa kiwango kikubwa zaidi.
Kafulila amesema China inaongoza kwa uzalishaji wa dhahabu kuliko nchi yoyote barani Afrika, Marekani ina akiba kubwa ya mafuta kuliko mataifa mengi duniani huku Urusi ikiwa na gesi nyingi kuliko nchi yoyote Afrika, lakini nguvu kubwa ya uchumi wao inatokana na rasilimali watu, ubunifu na taasisi zenye ufanisi mkubwa.
Amesema mfumo wa PPP unasaidia si tu kupata fedha za kutekeleza miradi ya maendeleo, bali pia kuimarisha ufanisi wa taasisi za umma na kuhamasisha ubunifu ambao ni muhimu katika kufanikisha malengo ya maendeleo ya muda mrefu ya taifa.
Katika hatua nyingine, Kafulila amesema matumizi ya misamaha ya kodi kwa baadhi ya sekta za uzalishaji, bado ni muhimu pale inapotoa matokeo halisi katika kuvutia uwekezaji na kupunguza gharama za uzalishaji.
Kwa mujibu wa Kafulila baadhi ya uwekezaji huhitaji mtaji mkubwa wa kuanzishwa na kwamba misamaha ya kodi inaweza kusaidia kupunguza gharama hizo na kufanya mazingira ya biashara kuwa rafiki zaidi kwa wawekezaji.
Wakati huo huo, Kafulila amesema anatamani kuona Chuo Kikuu cha Dodoma kikianzisha Shahada ya Uzamili ya Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (Masters in PPP) ili kuongeza idadi ya wataalamu wa ndani wenye ujuzi wa kusimamia miradi ya ubia.
Kukatwa miguu (amputation) hutokea kwa sababu mbalimbali za kiafya au ajali. Hizi ndizo sababu kuu:
Sababu za kukatwa miguu
1. Kisukari (Diabetes)
* Kisukari kikisababisha vidonda kwenye miguu visivyopona
* Maambukizi makali (infection) yanapoenea hadi tishu kufa (gangrene)
* Hii ndiyo sababu ya kawaida zaidi duniani
2. Ajali mbaya
* Ajali za barabarani
* Ajali za kazi (viwandani, mashambani, mashine nzito)
* Mifupa kuharibika vibaya kiasi cha kushindikana kutibiwa
3. Maambukizi makali (Infections)
* Bakteria kusababisha kuoza kwa tishu
* Mfano: necrotizing fasciitis au gangrene
* Ikiwa dawa hazifanyi kazi, kukatwa huokoa maisha
4. Magonjwa ya mishipa ya damu
* Mishipa kuziba (peripheral artery disease)
* Damu kushindwa kufika miguuni
* Tishu kufa kutokana na ukosefu wa oksijeni
5. Saratani ya mifupa au tishu laini
* Aina fulani za cancer huweza kuenea kwenye mguu
* Kukatwa husaidia kuzuia kuenea kwa ugonjwa
6. Baridi kali au kuungua vibaya
* Frostbite (baridi kali sana) husababisha tishu kufa
* Kuungua moto (burns) kali sana pia kunaweza kuharibu mguu
7. Majeruhi ya vita au milipuko
* Risasi, mabomu au milipuko ya migodi MFANO Vurugu za uchaguzi wa Oktoba 2025 na utekaji
* Uharibifu mkubwa usiotibika
Hitimisho
Kukatwa mguu si tiba ya kwanza, bali ni hatua ya mwisho ya kuokoa maisha pale ambapo mguu umeharibika sana na hauwezi kuponyeka
Kukatwa miguu (amputation) hutokea kwa sababu mbalimbali za kiafya au ajali. Hizi ndizo sababu kuu:
Sababu za kukatwa miguu
1. Kisukari (Diabetes)
* Kisukari kikisababisha vidonda kwenye miguu visivyopona
* Maambukizi makali (infection) yanapoenea hadi tishu kufa (gangrene)
* Hii ndiyo sababu ya kawaida zaidi duniani
2. Ajali mbaya
* Ajali za barabarani
* Ajali za kazi (viwandani, mashambani, mashine nzito)
* Mifupa kuharibika vibaya kiasi cha kushindikana kutibiwa
3. Maambukizi makali (Infections)
* Bakteria kusababisha kuoza kwa tishu
* Mfano: necrotizing fasciitis au gangrene
* Ikiwa dawa hazifanyi kazi, kukatwa huokoa maisha
4. Magonjwa ya mishipa ya damu
* Mishipa kuziba (peripheral artery disease)
* Damu kushindwa kufika miguuni
* Tishu kufa kutokana na ukosefu wa oksijeni
5. Saratani ya mifupa au tishu laini
* Aina fulani za cancer huweza kuenea kwenye mguu
* Kukatwa husaidia kuzuia kuenea kwa ugonjwa
6. Baridi kali au kuungua vibaya
* Frostbite (baridi kali sana) husababisha tishu kufa
* Kuungua moto (burns) kali sana pia kunaweza kuharibu mguu
7. Majeruhi ya vita au milipuko
* Risasi, mabomu au milipuko ya migodi MFANO Vurugu za uchaguzi wa Oktoba 2025 na utekaji
* Uharibifu mkubwa usiotibika
Hitimisho
Kukatwa mguu si tiba ya kwanza, bali ni hatua ya mwisho ya kuokoa maisha pale ambapo mguu umeharibika sana na hauwezi kuponyeka
Kukatwa miguu (amputation) hutokea kwa sababu mbalimbali za kiafya au ajali. Hizi ndizo sababu kuu:
Sababu za kukatwa miguu
1. Kisukari (Diabetes)
* Kisukari kikisababisha vidonda kwenye miguu visivyopona
* Maambukizi makali (infection) yanapoenea hadi tishu kufa (gangrene)
* Hii ndiyo sababu ya kawaida zaidi duniani
2. Ajali mbaya
* Ajali za barabarani
* Ajali za kazi (viwandani, mashambani, mashine nzito)
* Mifupa kuharibika vibaya kiasi cha kushindikana kutibiwa
3. Maambukizi makali (Infections)
* Bakteria kusababisha kuoza kwa tishu
* Mfano: necrotizing fasciitis au gangrene
* Ikiwa dawa hazifanyi kazi, kukatwa huokoa maisha
4. Magonjwa ya mishipa ya damu
* Mishipa kuziba (peripheral artery disease)
* Damu kushindwa kufika miguuni
* Tishu kufa kutokana na ukosefu wa oksijeni
5. Saratani ya mifupa au tishu laini
* Aina fulani za cancer huweza kuenea kwenye mguu
* Kukatwa husaidia kuzuia kuenea kwa ugonjwa
6. Baridi kali au kuungua vibaya
* Frostbite (baridi kali sana) husababisha tishu kufa
* Kuungua moto (burns) kali sana pia kunaweza kuharibu mguu
7. Majeruhi ya vita au milipuko
* Risasi, mabomu au milipuko ya migodi MFANO Vurugu za uchaguzi wa Oktoba 2025 na utekaji
* Uharibifu mkubwa usiotibika
Hitimisho
Kukatwa mguu si tiba ya kwanza, bali ni hatua ya mwisho ya kuokoa maisha pale ambapo mguu umeharibika sana na hauwezi kuponyeka
Kukatwa miguu (amputation) hutokea kwa sababu mbalimbali za kiafya au ajali. Hizi ndizo sababu kuu:
Sababu za kukatwa miguu
1. Kisukari (Diabetes)
* Kisukari kikisababisha vidonda kwenye miguu visivyopona
* Maambukizi makali (infection) yanapoenea hadi tishu kufa (gangrene)
* Hii ndiyo sababu ya kawaida zaidi duniani
2. Ajali mbaya
* Ajali za barabarani
* Ajali za kazi (viwandani, mashambani, mashine nzito)
* Mifupa kuharibika vibaya kiasi cha kushindikana kutibiwa
3. Maambukizi makali (Infections)
* Bakteria kusababisha kuoza kwa tishu
* Mfano: necrotizing fasciitis au gangrene
* Ikiwa dawa hazifanyi kazi, kukatwa huokoa maisha
4. Magonjwa ya mishipa ya damu
* Mishipa kuziba (peripheral artery disease)
* Damu kushindwa kufika miguuni
* Tishu kufa kutokana na ukosefu wa oksijeni
5. Saratani ya mifupa au tishu laini
* Aina fulani za cancer huweza kuenea kwenye mguu
* Kukatwa husaidia kuzuia kuenea kwa ugonjwa
6. Baridi kali au kuungua vibaya
* Frostbite (baridi kali sana) husababisha tishu kufa
* Kuungua moto (burns) kali sana pia kunaweza kuharibu mguu
7. Majeruhi ya vita au milipuko
* Risasi, mabomu au milipuko ya migodi MFANO Vurugu za uchaguzi wa Oktoba 2025 na utekaji
* Uharibifu mkubwa usiotibika
Hitimisho
Kukatwa mguu si tiba ya kwanza, bali ni hatua ya mwisho ya kuokoa maisha pale ambapo mguu umeharibika sana na hauwezi kuponyeka